Stanisław Jachowicz (1796-1857). Poeta, pedagog, dziennikarz, wydawca, działacz społeczny.

Pan kotek był chory i leżał w łóżeczku, I przyszedł pan doktor: "Jak się masz, koteczku"! -"źle bardzo..." - i łapkę wyciągnął do niego. - Wziął za puls pan doktor poważnie chorego,I dziwy mu śpiewa: "Zanadto się jadło, Co gorsza, nie myszki, lecz szynki i sadło;źle bardzo... gorączka! źle bardzo, koteczku! Oj! długo ty, długo poleżysz w łóżeczku,

Poeta, pedagog, dziennikarz, wydawca, działacz społeczny.

Urodził się 17 kwietnia 1796 w Dzikowie pod Tarnobrzegiem. Debiutował w 1818 roku przekładem bajki Lessinga „Pasterz i wilk” publikowanym w „Pamiętniku Lwowskim”. W kolejnych numerach czasopisma zamieszczał swoje utwory. Pierwszym zbiorem wierszy (oryginalnych i tłumaczonych) Jachowicza są "Bajki i Powieści" wydane w 1824 r.

Wokół "dziennika" gromadzi znanych autorów literatury dla dzieci. W 1830 roku został dyrektorem instytutu dla Moralnie Zaniedbanych Dzieci. W czasie Powstania listopadowego założył Towarzystwo Wychowania Dzieci po Poległych Rycerzach. OD 1832 r. do końca życia był członkiem Warszawskiego Towarzystwa Dobroczynności i kierowała sprawami opieki nad dziećmi. W 1836 roku drukował opowiadania dla dzieci w „Wianku".

W latach 40-tych jest współtwórcą nowej formy opieki nad dziećmi biedoty warszawskiej ochronek dla małych dzieci. W latach 1855-57 drukował drobne utwory wierszem i prozą w „Kurierze Warszawskim”. Był wychowawcą syna Zygmunta Krasickiego, któremu poświęcił zbiorek „Sto nowych powiastek dla dzieci”.

Twórczość Jachowicza to tworzone w pierwszych okresie powiastki i bajki epigramatyczne, wiersze liryczne osnute na motywach ludowych. Potem, zaczyna pisać utwory liryczne bliższe poetyce romantyzmu, rymowanki okolicznościowe, powiastki wychowawcze, scenki reportażowe oraz repertuar dla zespołów dziecięcych.

Jest autorem pierwszego opracowanego zbioru piosenek dla dzieci, opartych o rodzime teksty z muzyką wybitnych kompozytorów (Śpiewy dla dzieci 1854, Nowe śpiewy dla dzieci, 1856).

Zmarł 24 grudnia 1857 roku w Warszawie, jest pochowany na cmentarzu Powązkowskim.

Najbardziej znane są wierszyki: „Chory Kotek”, współcześnie cenione: „Andzia”, „Staś”, „Tadeuszek"

źródło: Nowy słownik literatury dla dzieci i młodzieży, Wiedza Powszechna, Warszawa 1984, Dawni pisarze polscy. Od początków piśmiennictwa do Mlodej Polski. Przewodnik biograficzny i bibliograficzny; T.II Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne Spólka Akcyjna, Warszawa 2001

Niektóre utwory:

Bajki i powieści, 1824

Bajki i powiastki, 1876

Bajki, powiastki i pieśni, 1896

Wiersze i bajki, 1927

Kominiarczyk, 1947

Kotek kulawy i inne bajki, 1947

Pan kotek był chory, 1951

Piał kogucik kukuryku!, 1984